Olympische Zomerspelen 1972
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Spelen van de XXe Olympiade | ||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
De Olympische Zomerspelen van de XXe Olympiade werden in 1972 gehouden in München, West-Duitsland. München wist de nominatie voor de Spelen te bemachtigen voor Detroit, Madrid en Montréal.
Kosten noch moeite werden gespaard bij de organisatie van deze Spelen. Er werd een budget van 172 miljoen DM uitgetrokken, wat voor de welvarende Bondsrepubliek geen probleem was. Er werd een volledig nieuw sportcomplex uit de grond gestampt, met alle wedstrijdplaatsen dicht bij elkaar op het voormalige vliegveld Oberwiesenfeld, waar ooit nog de Fransman Édouard Daladier en de Brit Neville Chamberlain waren geland voor een ontmoeting met Adolf Hitler. Het pronkstuk was ongetwijfeld het avant-gardistische olympische stadion met zijn doorschijnende dak in de vorm van een web.
Inhoud |
[bewerk] Gijzelingsdrama
 Zie Bloedbad van München voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De Spelen van München zouden vooral vrolijke Spelen moeten worden. Op deze manier hoopten de Duitse organisatoren de herinneringen aan de dubieuze editie van 1936 in Berlijn uit te wissen. De eerste week was het ook een voorbeeldig sportfeest. Dit werd echter wreed verstoord op 5 september, toen een aantal Palestijnse terroristen van de organisatie 'Zwarte September' het Israëlische onderkomen aan de Connollystrasse 31 in het olympisch dorp binnenvielen. De terroristen doodden twee Israëliërs en gijzelden negen leden van de Israëlische ploeg.
Na lang onderhandelen, waarbij de terroristen de vrijlating eisten van een groot aantal Palestijnse gevangenen, vond er een mislukte reddingsoperatie plaats op het vliegveld. Er waren scherpschutters op het dak gestationeerd en er waren pantserwagens om de gijzelaars in af te voeren onderweg naar het vliegveld. Mensen zagen op hun TV wat zich afspeelde op het vliegveld en reden er naar toe, wat voor een uur vertraging zorgde voor de pantserwagens. Intussen openden de scherpschutters het vuur op de terroristen, maar faalden hier enorm. De meeste terroristen konden tijdig dekking zoeken en een van hen gooide een handgranaat in één van de helikopters waar gijzelaars in zaten, terwijl een andere het vuur opende op de tweede helikopter. Alle negen gegijzelden kwamen om het leven.
Aanvankelijk meldden de Duitse autoriteiten, onder leiding van minister van binnenlandse zaken Hans-Dietrich Genscher, dat alle gijzelaars het drama hadden overleefd. Pas later meldde een woordvoerder van het IOC dat "aanvankelijke berichten al te optimistisch" waren geweest.
De Spelen werden een dag stilgelegd en er werd een herdenkingsdienst gehouden in het olympische stadion. Tijdens een toespraak maakte de IOC-voorzitter Avery Brundage een einde aan de onzekerheid of de Spelen wel door zouden moeten gaan met de woorden: 'The games must go on'. Het Nederlandse Olympische Comité besloot dat de Nederlandse atleten zelf moesten kiezen of ze wilden blijven of niet. Vijf deelnemers besloten de Spelen verder voor gezien te houden.
Het gijzelingsdrama (en de gebeurtenissen erna) vormden de basis voor de film Munich van regisseur Steven Spielberg (2005).
[bewerk] Hoogtepunten
- Op deze Spelen werd voor de eerste maal een mascotte voorgesteld: Waldi de dashond.
- Politiek speelde ook op de Spelen een zeer belangrijke rol. Afrika dreigde ermee alle deelnemers terug te trekken indien Rhodesië niet werd uitgesloten. Rhodesië moest onder de Britse vlag aantreden aangezien de Verenigde Naties het bewind in Salisbury niet erkend hadden. Dit was een beslissing waarmee vele Afrikaanse landen het oneens waren. Afrika werd gesteund door de zwarte Amerikanen en won het pleit. Rhodesië werd geschrapt.
- Mark Spitz zwom zeven wereldrecords en won daarmee het recordaantal van zeven gouden medailles op één olympisch toernooi; zijn totaal kwam hiermee op negen. Vier jaar eerder, in Mexico, had hij al twee gouden medailles behaald met de estafetteploeg. Op deze Spelen won Spitz vier individuele nummers (de 100 en 200 meter vrije slag en de 100 en 200 vlinderslag) en drie estafettes (de 4 x 100 en de 4 x 200 m vrije slag en de 4 x 100 m wisselslag).
- Ook het vrouwenzwemmen had zijn grote kampioene. De vijftienjarige Australische Shane Gould haalde drie gouden (200 en 400 meter vrije slag en 200 meter wisselslag), één zilveren (800 meter vrije slag) en één bronzen medaille (100 meter vrije slag).
- Lasse Virén uit Finland won de 5000 en 10.000 meter, nadat hij op het laatste onderdeel ten val kwam. Hij zou deze prestatie weten te herhalen bij de Spelen van 1976.
- De Sovjet Valeri Borzov versloeg de Amerikaanse sprinters op de 100 en de 200 meter.
- Handbal (voor het laatst op het programma in 1936) en boogschieten (1920) maken hun rentree op de Olympische Spelen.
- Wildwaterkanoën staat voor het eerst op het programma.
- Ulrike Meyfarth (atletiek, West-Duitsland) was pas zestien jaar bij haar deelname aan het hoogspringen. Zij verbeterde haar persoonlijke record met zeven centimeter, evenaarde het wereldrecord en won goud. Daarmee werd zij de jongste atleet ooit die een gouden medaille wist te winnen op een individueel onderdeel.
- Badminton en waterskiën waren demonstratiesporten.
- Voor het eerst wordt de olympische eed ook afgelegd door een jurylid.
- Tijdens de 400 meter wisselslag halen de Zweed Larson en de Amerikaan McKee tot op de honderdste seconde dezelfde tijd. De gouden medaille wordt toegekend aan Larson op basis van het bestuderen van de tijd tot op een duizendste nauwkeurig. Als een jaar later tijdens een schoonmaakbeurt het zwembad opnieuw wordt gemeten blijkt de baan van de Zweed een paar millimeters korter. De internationale zwemfederatie besluit daarop geen gebruik meer te maken van de tijden met een precisie van een duizendste van een seconde.
- Voor het eerst in de olympische geschiedenis winnen de Verenigde Staten niet het basketbaltoernooi. Amerika verliest in de finale van de Sovjet-Unie met één punt verschil.
- De Sovjet-gymnaste Olga Korbut werd de lievelinge van de pers nadat ze met de Sovjetploeg het goud in de meerkamp had gewonnen. Helaas verloor ze een kans op een medaille in de individuele meerkampfinale na een val, maar ze won toch nog tweemaal goud op de balk en op de grondoefening. Op de balk baarde ze opzien door als eerste turnster in de olympische geschiedenis een dubbele achterwaartse salto te maken.
- Twee zwarte Amerikaanse atleten, Vince Matthews en Wayne Collett, die respectievelijk goud en zilver hadden gewonnen op de 400 meter, toonden weinig respect tijdens de medaille-uitreiking door te spelen met hun medailles en met elkaar te grappen terwijl het Amerikaanse volkslied speelde. Beide atleten werden voor het leven verbannen van de Spelen.
- De Amerikaan Dan Gable wint de gouden medaille in het worstelen (lichtgewicht), zonder dat er ook maar een punt tegen hem werd gescoord.
[bewerk] Nederlandse prestaties
| Zie Nederland op de Olympische Zomerspelen 1972 voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
| Zie ook Lijst van Nederlandse deelnemers aan de Zomerspelen van 1972 |
- De uitstekende prestaties van judoka Wim Ruska door zowel de categorie van de zwaargewichten als mede de open categorie te winnen kunnen in Nederland niet op veel lof rekenen. Het wordt hem kwalijk genomen dat hij zich niet had teruggetrokken na de gijzeling van de Israëliërs.
- Eenzelfde reactie viel ook Hennie Kuiper ten deel na zijn winst bij de wegwedstrijd bij het wielrennen.
- Verder werden er nog medailles verdiend op het water, bij het roeien en kanoën
- De bronzen medaille van de Nederlandse ploeg bij de 100 km ploegentijdrit is later geschrapt door de diskwalificatie van de Nederlandse ploeg wegens vermeend dopinggebruik door Aad van den Hoek. Het team bestond verder uit Hennie Kuiper, Fedor den Hertog en Cees Priem.
[bewerk] Nederlandse medailles
| Medaille | Winnaar | Onderdeel |
|---|---|---|
 Goud (3) |
Hennie Kuiper | wielrennen, wegwedstrijd |
| Wim Ruska | judo, zwaargewichten | |
| Wim Ruska | judo, open klasse | |
 Zilver (1) |
Mieke Jaapies | kanovaren |
 Brons (1) |
Roel Luijnenburg en Ruud Stokvis | roeien, twee zonder stuurman |
[bewerk] Belgische prestaties
| Zie ook Lijst van Belgische deelnemers aan de Zomerspelen van 1972 |
België haalde twee zilveren medailles op deze Spelen, beide in de atletiek.
- Miel Puttemans won zilver achter Lasse Virén in de 10.000 meter.
- Karel Lismont deed zijn Europese titel op de marathon, veroverd het jaar voordien in Helsinki, alle eer aan en eindigde tweede in deze discipline na de Amerikaan Frank Shorter.
[bewerk] Belgische medailles
| Medaille | Winnaar | Onderdeel |
|---|---|---|
| Zilver (2) |
Miel Puttemans | atletiek, 10.000 meter |
| Karel Lismont | atletiek, marathon |
[bewerk] Disciplines
Tijdens de Olympische Zomerspelen van 1972 werd er gesport in 24 disciplines binnen in totaal 21 sporten:
|
[bewerk] Medaillespiegel
Er werden 600 medailles uitgereikt. Het IOC stelt officieel geen medailleklassement op, maar geeft desondanks een medailletabel ter informatie. In het klassement wordt eerst gekeken naar het aantal gouden medailles, vervolgens de zilveren medailles en tot slot de bronzen medailles.
In de volgende tabel staat de top-10 en het Belgische en Nederlandse resultaat. Het gastland heeft een blauwe achtergrond en het grootste aantal medailles in elke categorie is vetgedrukt.
Zie de medaillespiegel van de Olympische Zomerspelen 1972 voor de volledige weergave.
| Plaats | Land | NOC | Goud |
Zilver |
Brons |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |  Sovjet-Unie |
URS | 50 | 27 | 22 | 99 |
| 2 |  Verenigde Staten |
USA | 33 | 31 | 30 | 94 |
| 3 |  Oost-Duitsland |
GDR | 20 | 23 | 23 | 66 |
| 4 |  West-Duitsland |
FRG | 13 | 11 | 16 | 40 |
| 5 |  Japan |
JPN | 13 | 8 | 8 | 29 |
| 6 |  Australië |
AUS | 8 | 7 | 2 | 17 |
| 7 |  Polen |
POL | 7 | 5 | 9 | 21 |
| 8 |  Hongarije |
HUN | 6 | 13 | 16 | 35 |
| 9 | .svg.html){kind=small} Bulgarije |
BUL | 6 | 10 | 5 | 21 |
| 10 |  Italië |
ITA | 5 | 3 | 10 | 18 |
| 16 |  Nederland |
NED | 3 | 1 | 1 | 5 |
| 29 | .svg.html){kind=small} België |
BEL | 0 | 2 | 0 | 2 |
[bewerk] Deelnemende landen
121 landen deden mee aan de Spelen. Tien landen debuteerden: Albanië, Dahomey, Gabon, Lesotho, Malawi, Oppervolta, Saoedi-Arabië, Somalië, Swaziland en Togo. Ook Libië had zich aangemeld om deel te nemen, maar de drie wielrenners trokken zich terug.
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
.svg.html){kind=small}
![Afbeelding:Pix.gif [nl]](/nl/wiki/Afbeelding:Pix.gif.html){kind=link}
![Vaizdas:Wikipedia-logo.png [lt]](/lt/wiki/Vaizdas:Wikipedia-logo.png.html){kind=link}
[bewerk] Externe links
- IOC website over de Olympische Zomerspelen van 1972 (Engels)
- De website van NOC-NSF over de spelen van 1972
- Aflevering van Andere Tijden over München 1972
| Disciplines op de Olympische Zomerspelen van 1972 | |
|---|---|
|
Atletiek - Badminton (demonstratie) - Basketbal - Boksen - Boogschieten - Gewichtheffen - Handbal - Hockey - Judo - Kanovaren - Moderne vijfkamp - Paardensport - Roeien - Schermen - Schietsport - Schoonspringen - Turnen - Voetbal - Volleybal - Waterpolo - Waterskiën (demonstratie) - Wielersport - Worstelen - Zeilen - Zwemmen |
|
| Olympische Spelen | |
|---|---|
|
Olympische Zomerspelen: 1896 · 1900 · 1904 · 1906* · 1908 · 1912 · 1916 · 1920 · 1924 · 1928 · 1932 · 1936 · 1940 · 1944 |