16 września

16 września jest 259. (w latach przestępnych 260.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 106 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Abundancja, Abundancjusz, Antym, Cyprian, Edda, Edyta, Eufemia, Eugenia, Franciszek, Geminian, Innocencja, Innocenta, Innocentyna, Jan, Kama, Kamila, Kornel, Korneli, Korneliusz, Ludmiła, Lucja, Łucja, Ninian, Sebastiana, Sędzisław i Wiktor.
• Meksyk - Święto Niepodległości
• Papua-Nowa Gwinea - Święto Niepodległości
• Polska - Dzień Polskiego Bluesa
• ONZ - Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej

[edytuj] Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

• św. Cyprian
• św. Korneliusz

[edytuj] Urodzili się

• 1098 - Hildegarda z Bingen, święta, niemiecka mistyczka, kompozytorka, poetka (zm. 1179)
• 1387 - (lub 9 sierpnia) Henryk V Lancaster, król Anglii (zm. 1422)
• 1462 - Pietro Pomponazzi, włoski filozof (zm. 1525)
• 1507 - Jiājìng, cesarz Chin (zm. 1567)
• 1745 - Michaił Kutuzow, rosyjski feldmarszałek (zm. 1813)
• 1782 - Dàoguāng, cesarz Chin (zm. 1850)
• 1795 - Saverio Mercadante, włoski kompozytor (zm. 1870)
• 1837 - Pedro V, król Portugalii (zm. 1861)
• 1853 - Albrecht Kossel, niemiecki biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1927)
• 1858 - Andrew Bonar Law, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1923)
• 1863 - Marian Raciborski, polski botanik (zm. 1917)
• 1874 - Edward Puchalski, polski reżyser filmowy (zm. 1942)
• 1877 - Teodor Sobański, polski działacz gospodarczy, kierownik resortu aprowizacji w 1919 (zm. 1933)
• 1881 - Antoni Mińkiewicz, polski inżynier górnik, działacz społeczny, minister (zm. 1920)
• 1883 - Thomas Ernest Hulme, angielski filozof, eseista, poeta (zm. 1917)
• 1885 - Karen Horney, niemiecka psychoanalityk, psychiatra (zm. 1952)
• 1887 - Hans Arp, francuski malarz, grafik, rzeźbiarz, poeta pochodzenia niemieckiego (zm. 1966)
• 1887 - Nadia Boulanger, francuska kompozytorka, dyrygent, pianistka (zm. 1979)
• 1887 - Witold Staniewicz, polski ekonomista, minister reform rolnych, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1966)
• 1888 - Frans Sillanpää, fiński pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1964)
• 1889 - Mércédès Jellinek, córka austriackiego pioniera automobilizmu, jej imię noszą samochody firmy Mercedes-Benz (zm. 1929)
• 1891 - Julie Winnefred Bertrand, Kanadyjka znana z długowieczności (zm. 2007)
• 1891 - Karl Dönitz, niemiecki admirał, dowódca marynarki wojennej III Rzeszy, prezydent III Rzeszy (zm. 1980)
• 1891 - Czesław Marek, polski kompozytor, pianista (zm. 1985)
• 1893 - Sir Alexander Korda, angielski reżyser filmowy (zm. 1956)
• 1893 - Albert Szent-Györgyi, węgierski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1986)
• 1895 - Karol Rathaus, polski kompozytor (zm. 1954)
• 1895 - Franciszek Żwirko, polski lotnik, zwycięzca Challenge 1932 (zm. 1932)
• 1897 - Wacław Kuchar, polski lekkoatleta, piłkarz, narciarz, łyżwiarz, hokeista, reprezentant Polski, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (zm. 1981)
• 1905 - Iwan Sierow, radziecki polityk, przewodniczący KGB (zm. 1990)
• 1906 - Antoni Kleszczycki, polski chemik, profesor i rektor SGGW (zm. 1974)
• 1910 - Erich Kempka, niemiecki działacz nazistowski, kierowca Adolfa Hitlera (zm. 1975)
• 1913 - Félicien Marceau, belgijski pisarz
• 1916 - M.S. Subbulakshmi, indyjska śpiewaczka klasyczna (zm. 2004)
• 1917 - Stefan Jarzębski, polski polityk, minister ochrony środowiska i zasobów naturalnych (zm. 2008)
• 1917 - Alwyn Schlebusch, południowoafrykański polityk, wiceprezydent RPA (zm. 2008)
• 1918 - Władysław Kędra, polski pianista, laureat Konkursu Chopinowskiego (zm. 1968)
• 1919 - Klementyna Sołonowicz-Olbrychska, polska pisarka
• 1919 - Ku Sang, koreański poeta (zm. 2004)
• 1922 - Guy Hamilton, brytyjski reżyser filmowy
• 1924 - Lauren Bacall, amerykańska aktorka
• 1924 - Gianfranco De Bosio, włoski reżyser filmowy
• 1925 - Charlie Byrd, amerykański gitarzysta jazzowy (zm. 1999)
• 1925 - Charles Haughey, irlandzki polityk, prezydent Irlandii (zm. 2006)
• 1925 - B.B. King, amerykański muzyk bluesowy
• 1926 - Lucas Moreira Neves, brazylijski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Salvador da Bahia (zm. 2002)
• 1927 - Peter Falk, amerykański aktor
• 1928 - Stefania Żubrówna, polska aktorka (zm. 1996)
• 1930 - Anne Francis, amerykańska aktorka
• 1931 - Tadeusz Gocłowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup gdański
• 1933 - Krzysztof Pankiewicz, polski scenograf (zm. 2001)
• 1934 - George Chakiris, amerykański aktor
• 1934 - Bolesław Dubicki, polski zapaśnik, trener zapasów, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (zm. 2004)
• 1935 - Esther Vilar, niemiecka pisarka
• 1939 - Breyten Breytenbach, południowoafrykański pisarz
• 1941 - Maciej Zenon Bordowicz, polski pisarz, aktor, reżyser teatralny
• 1942 - Marek Rusin, polski polityk, minister łączności
• 1943 - Alain Colas, francuski żeglarz (zm. 1978)
• 1943 - Janusz Dziubiński, polski aktor
• 1944 - Julia Thorne, amerykańska pisarka (zm. 2006)
• 1945 - Aleksander Ruckoj, rosyjski generał, polityk
• 1946 - Andrzej Ornat, polski polityk, naczelnik ZHP, minister ds. młodzieży
• 1948 - Ron Blair, amerykański basista zespołu Tom Petty and the Heartbreakers
• 1948 - Kenny Jones, angielski perkusista zespołów: The Small Faces, The Faces i The Who
• 1949 - Janusz Rewiński, polski aktor, satyryk
• 1952 - Fatos Nano, albański polityk, premier Albanii
• 1954 - Tatiana Sosna-Sarno, polska aktorka
• 1956 - David Copperfield, amerykański iluzjonista
• 1956 - Mickey Rourke, amerykański aktor
• 1957 - Maria Gładkowska, polska aktorka
• 1958 - Jennifer Tilly, amerykańska aktorka
• 1959 - Marek Górnisiewicz, polski rysownik komiksowy (zm. 2006)
• 1960 - Danny John-Jules, brytyjski aktor, tancerz, piosenkarz
• 1960 - Alina Więckiewicz, polska aktorka
• 1962 - Goran Perkovac, chorwacki piłkarz ręczny, mistrz olimpijski
• 1962 - Maciej Żak, polski reżyser filmowy
• 1963 - Richard Marx, amerykański wokalista
• 1965 - Jacek Fabrowicz, polski operator filmowy
• 1965 - Karl-Heinz Riedle, niemiecki piłkarz, reprezentant Niemiec, mistrz świata
• 1966 - Denis Delić, serbski reżyser filmowy, aktor
• 1968 - Marc Anthony, amerykański piosenkarz
• 1968 - Krzysztof Kuźniecow, polski hokeista, reprezentant Polski, uczestnik Igrzysk Olimpijskich
• 1969 - Roy Paci, sycylijski piosenkarz
• 1970 - Michał Milowicz, polski aktor, piosenkarz
• 1973 - Aleksander Winokurow, kazachski kolarz szosowy, wicemistrz olimpijski
• 1975 - Małgorzata Zawadzka, polska aktorka
• 1977 - John Mayer, amerykański wokalista, gitarzysta
• 1978 - Piotr Gacek, polski siatkarz, reprezentant Polski
• 1978 - Michael Uhrmann, niemiecki skoczek narciarski, mistrz olimpijski, mistrz świata
• 1979 - Anna Gryszkówna, polska aktorka
• 1980 - Jadel Gregório, brazylijski lekkoatleta, trójskoczek, wicemistrz świata
• 1980 - Andżelika Piechowiak, polska aktorka
• 1980 - Radoslav Zabavník, słowacki piłkarz, reprezentant Słowacji
• 1981 - Alexis Bledel, amerykańska aktorka
• 1983 - Bou, japoński gitarzysta zespołu Antique Cafe
• 1983 - Kirsty Coventry, zimbabwejska pływaczka, mistrzyni olimpijska, mistrzyni świata
• 1983 - Anne Keothavong, brytyjska tenisistka
• 1984 - Joanna Kaczor, polska siatkarka, reprezentantka Polski
• 1984 - Katie Melua, brytyjska piosenkarka pochodzenia gruzińskiego
• 1984 - Katarzyna Skorupa, polska siatkarka, reprezentantka Polski
• 1984 - Małgorzata Skorupa, polska siatkarka
• 1992 - Nick Jonas, członek zespołu Jonas Brothers

[edytuj] Zmarli

•   304 - Eufemia, święta, rzymska męczennica (ur. 289)
•   307 - Sewer II, cesarz rzymski (ur. ?)
•   655 - Marcin I, święty, papież (ur. ? )
• 1087 - Wiktor III, błogosławiony, papież (ur. ok. 1026)
• 1343 - Filip III, król Nawarry (ur. 1306)
• 1380 - Karol V Mądry, król Francji (ur. 1338)
• 1394 - Klemens VII, antypapież (ur. 1342)
• 1498 - Tomás de Torquemada, hiszpański duchowny katolicki, inkwizytor (ur. 1420)
• 1701 - Jakub II Stuart, król Anglii i Szkocji (ur. 1633)
• 1736 - Daniel Gabriel Fahrenheit, niemiecki fizyk (ur. 1686)
• 1744 - Michał Serwacy Wiśniowiecki, hetman wielki litewski, wojewoda wileński, kanclerz wielki litewski (ur. 1680)
• 1782 - Farinelli, włoski śpiewak operowy (sopran), kastrat (ur. 1705)
• 1803 - Nicolas Baudin, francuski podróżnik, odkrywca (ur. 1754)
• 1824 - Ludwik XVIII, król Francji (ur. 1755)
• 1825 - Franciszek Karpiński, polski poeta (ur. 1741)
• 1869 - Thomas Graham, angielski fizyk, autor prawa Grahama (ur. 1805)
• 1874 - Maksymilian Gierymski, polski malarz (ur. 1846)
• 1911 - Edward Whymper, brytyjski alpinista (ur. 1840)
• 1925 - Leo Fall, austriacki kompozytor (ur. 1873)
• 1925 - Aleksander Friedmann, rosyjski matematyk, meteorolog, fizyk, kosmolog (ur. 1888)
• 1932 - Sir Ronald Ross, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1857)
• 1936 - Jean-Baptiste Charcot, francuski lekarz, żeglarz, badacz obszarów polarnych (ur. 1967)
• 1939 - Józef Kustroń, polski dowódca wojskowy, generał (ur. 1892)
• 1939 - Władysław Polesiński, polski lotnik, kapitan, założyciel Rycerskiego Zakonu Krzyża i Miecza (ur. 1906)
• 1944 - Gustav Bauer, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (ur. 1870)
• 1944 - polegli w powstaniu warszawskim:
  • Włodzimierz Cegłowski, polski żołnierz AK, podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1921)
  • Lidia Daniszewska, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1923)
  • Alicja Gołod-Gołębiowska, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1922)
  • Jolanta Morońska, polska żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1927)
  • Zbigniew Ocepski, polski żołnierz AK, podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1921)
  • Bolesław Pawłowicz, polski prawnik, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1917)
  • Jerzy Pepłowski, polski harcmistrz, żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1924)
  • Eugeniusz Romański, polski żołnierz AK, kapitan, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1918)
  • Tadeusz Schiffers, polski podharcmistrz, żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1921)
• 1944 - Antoni Szadkowski, polski komendant Polskiego Związku Wolności (ur. ?)
• 1945 - John McCormack, irlandzki śpiewak operowy (tenor) (ur. 1884)
• 1954 - Wiesław Lisowski, polski architekt (ur. 1884)
• 1959 - Leopold Skwierczyński, polski aktor (ur. 1905)
• 1963 - Adam Chądzyński, polski inżynier, polityk, minister kolei (ur. 1882)
• 1965 - Fred Quimby, amerykański producent filmowy (ur. 1883)
• 1969 - Bożena Kurowska, polska aktorka (ur. 1937)
• 1977 - Marc Bolan, brytyjski wokalista zespołu T. Rex (ur. 1947)
• 1977 - Maria Callas, amerykańska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1923)
• 1978 - Sylwester Kaliski, polski generał, fizyk, minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki (ur. 1925)
• 1979 - Giò Ponti, włoski architekt (ur. 1891)
• 1980 - Jean Piaget, szwajcarski psycholog, biolog, epistemolog (ur. 1896)
• 1985 - Jerzy Zdzisław Kędzierski, polski pisarz (ur. 1920)
• 1985 - Witold Wirpsza, polski pisarz, tłumacz (ur. 1918)
• 1988 - Wiesław Lange, polski malarz, scenograf (ur. 1914)
• 1988 - Stefan Zbigniew Różycki, polski geolog, geograf (ur. 1906)
• 1996 - Stefania Kornacka, polska aktorka (ur. 1900)
• 1998 - Andrzej Trzaskowski, polski pianista, dyrygent, kompozytor (ur. 1933)
• 1998 - Aleksandr Zguridi, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1904)
• 1999 - (prawdopodobnie) Wiktor Hanczar, białoruski polityk, wicepremier Białorusi, zaginął bez wieści (ur. 1957)
• 2000 - Georgij Gongadze, ukraiński dziennikarz (ur. 1969)
• 2001 - Samuel Arkoff, amerykański producent filmowy (ur. 1918)
• 2001 - Leonid Osyka, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1940)
• 2002 - François Xavier Nguyên Van Thuân, wietnamski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Ho Chi Minh (ur. 1928)
• 2003 - Rafael Scharf, polski prawnik (ur. 1914)
• 2003 - Wanda Wertenstein, polska krytyk filmowa, reżyserka filmów dokumentalnych (ur. 1917)
• 2005 - Arkadiusz Gołaś, polski siatkarz, reprezentant Polski (ur. 1981)
• 2005 - Gordon Gould, amerykański fizyk, wynalazca lasera (ur. 1920)
• 2005 - Jerzy Sołtan, polski architekt, profesor Uniwersytetu Harvarda (ur. 1913)
• 2006 - Sten Andersson, szwedzki polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1923)
• 2006 - Zsuzsi Körmöczy, węgierska tenisistka (ur. 1924)
• 2006 - Rob Levin, amerykański programista, założyciel internetowej sieci IRC freenode (ur. 1955)
• 2006 - Robert Lewandowski, polski dziennikarz, działacz polonijny (ur. 1920)
• 2006 - Anatol Lawina, polski działacz opozycji demokratycznej i podziemnej Solidarności (ur. 1940)
• 2006 - Hieronim Skurpski, polski malarz, rysownik (ur. 1914)
• 2007 - Stanisław Biskupski, polski pisarz, korespondent wojenny (ur. 1917)
• 2007 - Robert Jordan, amerykański pisarz fantasy (ur. 1948)
• 2008 - Norman Whitfield, amerykański kompozytor, producent (ur. 1941)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1339 - Zapadł wyrok w kolejnym procesie polsko-krzyżackim: zakon krzyżacki miał zwrócić Polsce zagrabione ziemie.
• 1620 - Pod Cecorą rozpoczęła się bitwa wojsk polskich dowodzonych przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego z Turkami.
• 1668 - Jan II Kazimierz abdykował i wyjechał do Francji.
• 1920 - Zakończyła się bitwa pod Dytiatynem.
• 1944 - 47. dzień powstania warszawskiego: Śródmieście pod ciężkim ogniem artyleryjskim.
• 1992 - Parlament Europejski ratyfikował układ stowarzyszeniowy z Polską.
• 2005 - Polska edycja Wikipedii przekroczyła próg 100.000 haseł
• 2007 - W Licheniu odbyła się beatyfikacja o. Stanisława Papczyńskiego założyciela Zgromadzenia Księży Marianów. Uroczystości przewodniczył kard. Tarcisio Bertone, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1810 - Meksyk ogłosił niepodległość (od Hiszpanii).
• 1908 - Założono firmę General Motors.
• 1940 - Stany Zjednoczone wprowadziły obowiązek powszechnej służby wojskowej.
• 1943 - Szach Iranu Reza Pahlawi - pod naciskiem Wielkiej Brytanii i ZSRR - abdykował na rzecz swego syna.
• 1945 - W USA zaprezentowano prototyp pierwszej elektronicznej maszyny do liczenia ENIAC.
• 1962 - Amerykański samolot zwiadowczy wykrył na Kubie radzieckie rakiety średniego zasięgu.
• 1963 - Powstała Malezja.
• 1975 - Papua-Nowa Gwinea proklamowała niepodległość (od Australii).
• 1975 - Mozambik, Republika Zielonego Przylądka oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca zostały członkami ONZ.
• 1980 - Saint Vincent i Grenadyny zostało członkiem ONZ.
• 1982 - Rozpoczęła się rzeź palestyńskich uchodźców w libańskich obozach Sabra i Szatila.
• 1985 - W Kenii odnaleziono szkielet Homo erectus.
• 1985 - Włoski rząd zaaprobował budowę mostu łączącego Kalabrię z Sycylią.
• 1986 - Pożar w kopalni złota Kinross w południowoafrykańskim Transwalu spowodował śmierć 177 osób.
• 1992 - Tzw. czarna środa w Wielkiej Brytanii: w wyniku ataku spekulacyjnego funt brytyjski został zdewaluowany i zmuszony do opuszczenia systemu ERM.
• 2000 - W Kijowie porwano Georgija Gongadze, niezależnego dziennikarza.
• 2003 - W pożarze w największym więzieniu w Rijadzie w Arabii Saudyjskiej zginęło 67 więźniów.
• 2005 - Zakończył się Światowy Szczyt ONZ w Nowym Jorku.
• 2007 - W prawie osiemdziesięciu miastach trzydziestu państw świata odbyły się manifestacje z okazji Światowego Dnia Działalności dla Darfuru.